گروه فرهنگی «سراج24»: سریال «کیمیا» به کارگردانی جواد افشار و به سفارش گروه تلویزیونی شبکه دو سیما ساخته شده و در حال پخش است. مجموعه تلویزیونی «کیمیا» روایتی داستانی از مقاطع زمانی قبل از انقلاب، دوره جنگ و زمان حال به نویسندگی مسعود بهبهانی نیا که شخصیت اصلی آن دختری با نام کیمیا بوده که زندگی اش همجوار با جریانات مهمی از تاریخ سیاسی ایران می شود و از این لحاظ بهانه ای می گردد برای گذر از رویدادهای تاریخی سیاسی اجتماعی ایران در بیش از 3 دهه از حیات.
اما سوال اینجا است که آیا شکل پرداخت و نوع روایت و فرم اجرایی اثر در اندازه ای است که بدان عنوان تاریخی با محوریت تحولات ارزش مدارانه مردمان ایران در طی سال های بسیار بدهیم؟ آیا این همه هزینه و هیاهوی رسانه ای بابت ساخت اولین سریال طولانی داخلی با 110 قسمت و پروداکشنی گسترده از امکانات و حضور بازیگران مطرح رهاوردی برای مخاطبان ما داشته است؟ آیا به صرف عنوان ساختن سریالی تاریخی زندگی نامه ای و با این شکل مواجهه خام دستانه از وقایع مهم و جریان ساز کشور می توان ادعای ساخت اثری ارزشی داشت؟
اگر بدون هرگونه تعصب و از دریچه ای واقع بینانه به ساختار و نحوه ارائه سریال «کیمیا» نظری بیفکنیم، پی به به هم ریختگی روایت و تصنعی بودن صحنه ها و بازی ها خواهیم برد. البته نمایش دلاوری ها و ایثار مردمان آزاده خواه ایران در طی دوران انقلاب و دفاع مقدس، نگره ای اثربخش و قابل ارزش می باشد اما تنها همین بخش از دایره نگاه برای مجموعه ای که می خواست نمونه ای از آثار بلند ایرانی باشد، کافی نمی باشد و این سریال نمی تواند در برابر انبوه سریال های بی خاصیت و مجذوب کننده ترکی قد علم کند؟
«کیمیا»، سریالی است که از آذر ماه سال 92 ساخت آن آغاز شده و ادامه دارد که در این زمینه صاحب رکوردی است، چنان که بیش از 300 بازیگر در آن نقش هایی کوتاه و بلند دارند. اما این همه شرایط در نظر گرفته شده چه رویکردی برای مخاطب دینی و فرهنگی ایران دارد و تنها می توان با نمایش دلدادگان کیمیا! در سریالی طولانی دلخوش به حفظ مخاطب بود؟ روشی که به نحوی آبکی تر از سوی شبکه های غیراخلاقی ماهواره ای در حال انجام وظیفه می باشد!
مساله اساسی و عنصر مفقوده در سریال «کیمیا» ساخته جواد افشار، بحث دین مداری است چنان که در میان انبوه سکانس ها و اتفاقات و در دل عاشقانه های به نمایش درآمده در «کیمیا» و به خصوص در میان دلهره ها و رنج های نشسته در وجود کیمیا از ناملایمات روزگار، تنها مساله ای که اشاره نمی شود، ایمان و توکل به خدا و توجه به آموزه های دینی و نمایش آن ها است. این در حالی است که مهم ترین مساله برای تولید آثار تصویری به خصوص در حوزه تلویزیون باید توجه به مساله دین و ایمان در زندگی افراد باشد تا بساط هرگونه انحراف را در زندگی افراد امروز از میان ببرد.
با وجودی که بخش هایی از سریال در پیش و ابتدای انقلاب روایت می شود و با وجودی که می دانیم مردمان ایران در طول دوران ننگین پهلوی همچنان دیانت و شریعت را به عنوان اصولی جداناپذیر دنبال می کردند، اما در این سریال به هیچ وجه این بخش مهم از زیستن ایرانیان شکل پرداخت نیافته و به منصه ظهور در نمی آیند و هیچ کدام از شخصیت های سریال مناسک دینی را به جا نمی آورند. این مساله در ارائه آثاری تلویزیونی که مخاطبان گسترده ای هم دارد، بسیار حیاتی است و موجب ترویج دین داری در جامعه می ، چرا که نقش دین به عنوان پایگاهی قدرتمند در عرصه های مختلف زندگی بسیار حیاتی است.
اگر گذری به سریال های موفق اخیر تلویزیونی مانند «پرده نشین» و «نفس گرم» داشته باشیم پی خواهیم برد که نقش دین و حضور افراد متدین و توسل به خداوند نقش برجسته ای در درام شکل یافته در این مجموعه های تلویزیونی و علاقمندی مخاطبان دیندار شده بود و در سریال موفق «پرده نشین» که از شبکه های مختلف به بازپخش رسید، نقش آفرینی اصلی یک روحانی است که در حل معضلات رخ داده در جامعه نقش اصلی را ایفا می کند و این در حالی است که سازندگان سریال «کیمیا» علیرغم انتظاری که می رفت به این مسیر راه نیافته اند و این جای افسوس بسیار برای طولانی ترین سریال سیمای کشوری است که دین نقش جداناپذیری در تاریخ سیاسی و حیات مردمان آن دارد.
